Αποστολικό Ανάγνωσμα: Κολ. δ΄ 5-11, 14-18

5 Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. 6 ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. 7 Τὰ κατ’ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τυχικὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν Κυρίῳ, 8 ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἵνα γνῷ τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν, 9 σὺν Ὀνησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ, ὅς ἐστιν ἐξ ὑμῶν· πάντα ὑμῖν γνωριοῦσι τὰ ὧδε. 10 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἀρίσταρχος ὁ συναιχμάλωτός μου, καὶ Μᾶρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρνάβα, – περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς· ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς δέξασθε αὐτόν, – 11 καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος, οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς, οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία.

14 ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς καὶ Δημᾶς. 15 ἀσπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφοὺς καὶ Νυμφᾶν καὶ τὴν κατ’ οἶκον αὐτοῦ ἐκκλησίαν· 16 καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρ’ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικείας ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀναγνῶτε. 17 καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ· βλέπε τὴν διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν Κυρίῳ, ἵνα αὐτὴν πληροῖς. 18 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν. Ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν· ἀμήν.

Νεοελληνική Απόδοση

5 Να συμπεριφέρεσθε με σύνεσιν και φρόνησιν προς τους ανθρώπους που ευρίσκονται έξω από την Εκκλησίαν του Χριστού, εκμεταλλευόμενοι κάθε ευκαιρίαν, δια να πράττετε το αγαθόν, κερδίζοντες έτσι τον καιρόν σας. 6 Τα λόγια σας ας είναι πάντοτε γεμάτα χάριν, αρτυμένα με το άλατι της καλωσύνης και της διακρίσεως, ώστε να είναι κατά Θεόν ευχάριστα στους ανθρώπους. Να ξέρετε δε πως πρέπει σεις να αποκρίνεσθε στον καθένα. 7 Τα κατ’ εμέ θα σας τα ανακοινώση και θα σας τα κάμη γνωστά ο Τυχικός, αγαπητός αδελφός και πιστός διάκονος και σύνδουλος στο έργον του Κυρίου. 8 Αυτόν άλλωστε έστειλα εις σας, προς αυτόν τον σκοπόν, δια να μάθη τα καθ’ υμάς, την πνευματικήν σας δηλαδή κατάστασιν και παρηγορήση τας καρδίας σας. 9 Τον έστειλα δε μαζή με τον Ονήσιμον, τον πιστόν και αγαπητόν αδελφόν, ο οποίος είναι συμπολίτης σας, από τας Κολοσσάς. Αυτοί θα κάμουν εις σας γνωστά όλα τα εδώ. 10 Σας χαιρετά ο Αρίσταρχος, που συμπαρίσταται εις την φυλακήν μου και έγινε έτσι συναιχμάλωτός μου, και Μάρκος ο ανεψιός του Βαρνάβα δια τον οποίον έχετε λάβει οδηγίας, εάν έλθη προς σας να τον δεχθήτε και να τον φιλοξενήσετε-. 11 Σας ασπάζεται ο Ιησούς, ο οποίος λέγεται και Ιούστος· και οι τρεις αυτοί είναι από τους περιτμημένους Χριστιανούς, και αυτοί μονοί από τους Ιουδαίους Χριστιανούς, είναι συνεργάται μου εδώ εις την Ρωμην, δια το κήρυγμα της Βασιλείας του Θεού. Αυτοί μου έγιναν παρηγορία εις την θλίψιν της φυλακίσεώς μου.

14 Σας ασπάζεται ο Λουκάς ο ιατρός ο αγαπητός, και ο Δημάς. 15 Χαιρετήσατε εκ μέρους μου τους αδελφούς Χριστιανούς, που είναι εις την Λαοδικείαν και τον Νυμφάν και τους πιστούς, που συγκεντρώνονται στο σπίτι του και που αποτελούν την κατ’ οίκον εκκλησίαν. 16 Και όταν αναγνωσθή μεταξύ σας αυτή η επιστολή μου, ενδιαφερθήτε να αναγνωσθή και εις την εκκλησίαν των Λαοδικέων. Και την επιστολήν, που θα λάβετε από την Λαοδικείαν, φροντίσατε να την αναγνώσετε και σεις. 17 Και πέστε στον Αρχιππον· Πρόσεχε την ιεράν υπηρεσίαν, την οποίαν παρέλαβες με το θέλημα του Κυρίου, να την εκπληρώνης πιστώς και ευσυνειδήτως. 18 Ο χαιρετισμός εγράφη με το δικό μου το χέρι, του Παύλου. Να ενθυμήσθε τα δεσμά μου, δια να παραδειγματίζεσθε από αυτά εις την Χριστιανικήν σας ζωήν και εργασίαν· η χάρις του Κυρίου μας να είναι μαζή σας· αμήν.

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Λουκ. ι΄ 16-21

16 Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ· ὁ δὲ ἐμὲ ἀθετῶν ἀθετεῖ τὸν ἀποστείλαντά με. 17 Ὑπέστρεψαν δὲ οἱ ἑβδομήκοντα μετὰ χαρᾶς λέγοντες· Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου. 18 Εἶπε δὲ αὐτοῖς· Ἐθεώρουν τὸν σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα. 19 ἰδοὺ δίδωμι ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐδὲν ὑμᾶς οὐ μὴ ἀδικήσῃ. 20 πλὴν ἐν τούτῳ μὴ χαίρετε, ὅτι τὰ πνεύματα ὑμῖν ὑποτάσσεται· χαίρετε δὲ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐγράφη ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 21 Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ, κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις· ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως ἐγένετο εὐδοκία ἔμπροσθέν σου.

Νεοελληνική Απόδοση

16 Εκείνος που υπακούει εις σας, υπακούει εις εμέ και εκείνος που παρακούει σας, παρακούει εμέ· εκείνος δε που παρακούει εμέ, παρακούει τον Θεόν, που με έστειλε σωτήρα στον κόσμον”. 17 Εγύρισαν από την περιοδείαν των οι εβδομήκοντα με χαράν μεγάλην και έλεγαν· “Κυριε, και τα δαιμόνια υποτάσσονται εις ημάς, μόλις επικαλεσθούμε το όνομά σου”. 18 Είπε δε εις αυτούς· “από τότε που ήρχισα το έργον μου έβλαπα τον σατανάν να απογυμνώνεται από την τυραννικήν του εξουσίαν και να κρυμνίζεται συντετριμμένος με ταχύτητα αστραπής από τα ύψη της κυριαρχίας του. 19 Ιδού εγώ τώρα σας δίδω την εξουσίαν να πατήτε επάνω εις φίδια και σκορπιούς, να ποδοπατήτε και να εξουθενώνετε όλην την δύναμιν του εχθρού, δηλαδή του διαβόλου, και τίποτε από όσα αυτός ενάντιον σας πανουργεύεται και εφευρίσκει δεν θα σας αδικήση η βλάψη. 20 Πλην, μη χαίρετε στούτο μόνον, στο ότι δηλαδή και τα πονηρά πνεύματα υποτάσσονται εις σας, κυρίως πρέπει να χαίρετε και να ευφραίνεσθε, διότι τα ονόματα σας έχουν γραφή στους ουρανούς, εις την βασιλείαν του Θεού”. 21 Αυτήν δε την ώραν ησθάνθη ο Ιησούς βαθυτάτην και ζωηροτάτην χαράν εις την ψυχήν και την καρδίαν του και είπε· “Σε ευχαριστώ και σε δοξολογώ, Πατερ, Κυριε του ουρανού και της γης, διότι με δικαιοσύνην και αγαθότητα ενεργών, έκρυψες τας υψηλάς αυτάς αληθείας της πίστεως από εκείνους που θεωρούνται σοφοί και συνετοί, και εφανέρωσες αυτάς εις απλοϊκούς και αφελείς ανθρώπους τους μαθητάς μου, που φαίνονται σαν νήπια εμπρός στους σοφούς του κόσμου. Ναι Πατερ, διότι αυτή ήτο η αγαθή και δικαίας θέλησίς σου”.

ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

ΛΟΥΚΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ

(Λουκ. ι΄ 16-21) (Κολ. δ’ 5-11, 14-18)

Ιατρός ουράνιος και οικουμένης ευαγγελιστής

«Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ»

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία τιμά και γεραίρει τη μνήμη του αγίου ευαγγελιστού και αποστόλου Λουκά. Του θεόπνευστου συγγραφέως του τρίτου Ευαγγελίου και των Πράξεων των Αποστόλων, του επιστήθιου φίλου και συνεργάτη του αποστόλου Παύλου, του «ιατρού του αγαπητού» (Κολ. δ’ 14).

Ταυτόχρονα, η σημερινή μέρα μάς φέρνει ενώπιον δύο θεόπνευστων αγιογραφικών κειμένων, μέσα από τα οποία αποκρυπτογραφούμε βαθύτερα νοήματα και μηνύματα της χριστιανικής αποστολής και της ουράνιας κλήσεως του κάθε πιστού μέσα στον κόσμο.

Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός απευθύνεται προς τους Εβδομήκοντα Μαθητές, τους οποίους απέστειλε «ανά δύο προ προσώπου αυτού εις πάσαν πόλιν και τόπον» (Λουκ. ι΄ 1). Μετά την επιστροφή τους, οι Μαθητές είναι πλημμυρισμένοι από αισθήματα χαράς επειδή ακόμη και τα δαιμόνια υποτάσσονται στο Όνομά Του. Ο Κύριος όμως βλέπουμε να μετατοπίζει το κέντρο της χαράς τους από τα εντυπωσιακά θαυμαστά σημεία στην ουσία της σωτήριας αλήθειας του: «Μη χαίρετε ότι τα πνεύματα υμίν υποτάσσεται· χαίρετε δε ότι τα ονόματα υμών εγράφη εν τοις ουρανοίς» (Λουκ. ι΄ 20).

Εδώ είναι που εστιάζει η μεγάλη ευλογία και η πραγματική χαρά. Όχι σε πρόσκαιρες και κατευθύνσεις και δυνάμεις που αναδεικνύονται σε μια επίγεια αναγνώριση, αλλά η εγγραφή της ύπαρξής μας στο Βιβλίο της Ζωής. Αμέσως μετά, ο Κύριος αγαλλιάται των Πνεύματι και ευχαριστεί τον Πατέρα, διότι απέκρυψε τα μυστήρια της Βασιλείας από τους «σοφούς και συνετούς» του κόσμου τούτου και τα απεκάλυψε στα «νήπια» (Λουκ. ι΄ 21), δηλαδή στους ταπεινούς, τους καθαρούς στην καρδιά και δεκτικούς της Χάριτος.

Ο Λουκάς

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς υπήρξε ακριβώς ένα τέτοιο «νήπιο» της Θείας Χάριτος, παρότι κατείχε την υψηλή παιδεία της εποχής του, ακόμα και την ιατρική επιστήμη. Κατόρθωσε όμως να υποτάξει την σοφία του στην απλότητα της πίστεως και να καταστεί δοχείο της Θείας Αποκαλύψεως.

Στο αποστολικό ανάγνωσμα που ακούσαμε σήμερα, ο απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Κολασσαείς, αποκαλύπτει την πρακτική εφαρμογή αυτής της ουράνιας κλήσεως. Μας προτρέπει λοιπόν τόσο ξεκάθαρα: «Εν σοφία περιπατείτε προς τους έξω, τον καιρόν εξαγοραζόμενοι» (Κολ. δ΄ 5). Μας ζητά επομένως να συμπεριφερόμαστε με διακριτικότητα και σύνεση απέναντι στους ανθρώπους που δεν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον Χριστό, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία που προσφέρεται στην παρούσα ζωή για να μαρτυρούμε την αιώνια αλήθεια.

Προχωρεί ακόμα πιο πέρα ο μεγάλος απόστολος: «Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος» (Κολ. δ΄ 6). Ο λόγος του χριστιανού, του κάθε μέλους της Εκκλησίας θα πρέπει να έχει τη δρόσο και την ευγένεια της Χάριτος, να είναι «αλατισμένος» με την πνευματική και όχι την κοσμική σοφία. Σε αυτή τη διάσταση επενεργεί θεραπευτικά και προστατευτικά απέναντι στην πνευματική σήψη, δίνοντας απάντηση «ἑκάστῳ πῶς δεῖ ὑμᾶς ἀποκρίνεσθαι».

Αυτόν τον «εν χάριτι λόγον» εξέφερε πιστά ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Με την γλαφυρή και πνευματική γραφίδα του μάς διέσωσε παραβολές ανεκτίμητης αξίας – όπως εκείνες του Καλού Σαμαρείτη και του Φιλεύσπλαχνου Πατέρα – αποτύπωσε κατ’ εξοχήν την αξία της προσευχής και της μετάνοιας και ιστόρησε με μοναδικό τρόπο τη μορφή της Υπεραγίας Θεοτόκου, τόσο με το λόγο του όσο και με την εικονογραφική τέχνη, καθώς η Παράδοση τον φέρει ως τον πρώτο αγιογράφο της Παναγίας μας, την οποία τόσο ευλαβούμαστε και εδώ στην Κύπρο.

Μέσα στο σκοτάδι της φυλακής της Ρώμης, όταν όλοι εγκατέλειψαν τον απόστολο Παύλο, εκείνος δεν παραλείπει να γράψει με μεγάλη συγκίνηση: «Λουκᾶς ἐστι μόνος μετ’ ἐμοῦ» (Β΄ Τιμ. δ΄ 11). Με την όλη βιωτή του, ο Λουκάς δεν ήταν μόνο ιατρός των σωμάτων, αλλά και ο πιστός και ανιδιοτελής συνεργός στο Ευαγγέλιο του Χριστού.

Αγαπητοί αδελφοί, σήμερα καθώς τιμούμε τη μεγάλη μορφή του αγίου και ευαγγελιστού Λουκά, καλούμαστε να αξιολογήσουμε και να επαναπροσδιορίσουμε και τη δική μας πορεία μέσα στην Εκκλησία. Κάποια ερωτήματα προβάλλουν τόσο ξεκάθαρα: Μπορούμε και εμείς να γευθούμε την χαρά της εγγραφής του ονόματός μας στους ουρανούς ή αναζητούμε μόνο τις επίγειες δόξες; Είναι ο λόγος μας «ἐν χάριτι καὶ ἅλατι ἠρτυμένος», γεμάτος αγάπη, επιείκεια και παράκληση, ή βρίθει από κατακρίσεις και εγωισμούς; Είμαστε πρόθυμοι ακόμα να είμαστε δίπλα στους αδελφούς μας και στον Χριστό, όπως ο Λουκάς δίπλα στον Παύλο, ακόμα και στις πιο δύσκολες ώρες της δοκιμασίας; Ας παρακαλέσουμε τον άγιο και ευαγγελιστή Λουκά να πρεσβεύει στον Κύριο για την επούλωση των τραυμάτων της ψυχής και του σώματός μας, ώστε με ταπεινό και «νήπιο» φρόνημα, να αξιωθούμε κι εμείς της ουράνιας Βασιλείας. Αμήν.

Χριστάκης Ευσταθίου,
Θεολόγος